diversiteit en veiligheid in amsterdam

De gemeente Amsterdam wil werk maken van de veiligheid van homo- en lesbische leerlingen en onderwijspersoneel. Het blijkt echter niet gemakkelijk om het onderwerp op een vanzelfsprekende manier in het reguliere werk van scholen zodanig te integreren dat de veiligheidsbeleving van homo- en lesbische leerlingen en onderwijspersoneel daadwerkelijk verbetert. De redenen daarvoor zijn complex. Amsterdam is een grote stad, met veel scholen die elk voor hun eigen beleid verantwoordelijk zijn. Niet alle scholen zien de noodzaak of mogelijkheid aandacht te besteden aan homo-emancipatie. Daarnaast zijn er tal van instellingen die scholen graag willen ondersteunen. Hun aanbod is echter niet altijd adequaat of op elkaar afgestemd.

Om in deze situatie een doorbraak te bereiken, stelt de gemeente het OSVO (het samenwerkingsverband van VO schoolbesturen in Amsterdam) in staat een kwartiermaker aan te stellen. Met kwartier maken wordt bedoeld dat met scholen en schoolondersteunende instellingen afspraken worden gemaakt over een samenhangende aanpak om homo-emancipatie een plaats te geven binnen het voortgezet onderwijs in Amsterdam. Empowerment, kenniscentrum seksuele diversiteit in het onderwijs, is aangewezen als de kwartiermaker. Het project is begonnen in januari 2007.

inbedding

Ten eerste onderzoekt de kwartiermaker onderzoeken hoe homo-emancipatie het best een geïntegreerde vaste plaats kan krijgen in de ondersteuning van scholen in de stad. We denken daarbij aan het overleg van veiligheidscoördinatoren, het veiligheidsplan van scholen, de incidentenregistratie, in periodiek onderzoek naar veiligheid en in bestuurlijk overleg.
Successen tot nu toe:

• goede samenwerking met het netwerk veilig in en om de school (VIOS)
• homospecifieke paragraaf in het VIOS model schoolveiligheidsplan
• homospecifieke vragen in de schoolgezondheidsmonitor van de GGD
• geslaagde methodiekontwikkeling om heteroleerlingen te betrekken
• voornemens van leerlingen voor verdere actie in een Héholebi denktank, zie het leerlingenboekje 

schooladvisering

Ten tweede wordt intensief overlegd met scholen zelf over de mogelijkheden die zij zien. Het is de bedoeling om op basis daarvan te komen tot ondersteuning die aansluit op de vraag. Waarschijnlijk zal het gaan om een formule waarbij homo-emancipatie is ingebed binnen een bredere aanpak van omgangsvormen en burgerschap.
Successen tot nu toe: 

oplopend niveau van de begeleiding

• 64 van de 69 scholen zijn bereikt
• 12 scholen worden gestimuleerd en ondersteund bij een interne verkenning van de knelpunten
• 15 scholen worden begeleid bij de actieve verbetering van hun veiligheid
• 3 scholen zijn zonder steun zelf actief
• 7 scholen doen beroep op Empowerment als het nodig is (helpdesk)

effecten van de begeleiding

• op 20 scholen neemt de directie nu extra maatregelen
• op 14 scholen is (ook) het docententeam betrokken geraakt
• op 2 scholen is er daarbovenop sprake van leerlingenparticipatie rond homo-emancipatie
• enkele scholen namen het initiatief tot deelname aan de canal parade, zie projectbeschrijving  

ontwikkelde producten

• er is een menukaart met actiekeuzes voor scholen
• factsheet landelijke cijfers over homodiscriminatie in het onderwijs
• factsheet over Amsterdams onderzoek anti-homoseksueel geweld en consequenties voor scholen
• factsheet over Amsterdams onderzoek naar overleving homojongeren in scholen en aanbevelingen
• handreiking integratie homo-emancipatie in beleidsdocumenten
• handreiking homo-emancipatie in de gymles
• handreiking basisvragen en antwoorden over homoseksualiteit
• handreiking homo-emancipatie als doorlopende leerlijn

lokale samenwerking

Ten derde brengt de kwartiermaker de ondersteunende instellingen met elkaar in gesprek in een expertisegroep om bestaand aanbod beter af te stemmen, om waar nodig nieuw aanbod te ontwikkelen en om te streven naar structurele inbedding van het aanbod in reguliere werkzaamheden van scholen.
Successen tot nu toe:

• nauwe afstemming met breder beleid van de gemeente Amsterdam
• handreiking over mogelijke meetbare effecten van dit project 
• handreiking voor acties rond de school door stadsdelen

Valkuilen:

• de afstemming met lokale organisaties kost veel tijd, maar levert tot nu toe weinig concrete actie op; autonomie en geringe bereidheid tot informatie delen en uitvoerende samenwerking staat resultaten in de weg

 
Deze pagina is bijgewerkt tot 1 september 2009