kenniscentrum seksuele diversiteit in het onderwijs
De gemeente Amsterdam heeft in 2006 gekozen voor een structurele aanpak van homo-emancipatie in scholen. Daartoe heeft zij een overeenkomst gesloten met het OSVO, de vereniging van schoolbesturen in Amsterdam. In het kader van die overeenkomst financiert de gemeente het OSVO om vorm te geven aan een structurele aanpak. Het OSVO heeft een integraal project om veiligheid in scholen te bevorderen: het VIOS (Veilig In en Om de School). Het OSVO besloot om een homo-emancipatieproject binnen dit kader te positioneren. Empowerment Lifestyle Services kreeg de opdracht om het project uit te werken, lokale samenwerking te coördineren en de scholen te begeleiden. Het project startte op 1 januari 2007. Naast Empowerment zijn onder andere COC Amsterdam, de Anne Frank Stichting en Mex-it in de uitvoering betrokken.
Lees meer:
Samenvatting project Veiligheid en Seksuele Diversiteit 2007
In 2003 deed het Instituut voor leerplanontwikkeling SLO in samenwerking met Empowerment Lifestyle Services een verkenning naar de bereidheid van scholen om te werken aan integratie van homo-emancipatie in hun veiligheidsbeleid. Homo-emancipatie bleek - op een school na - nergens expliciet opgenomen in het veiligheidsbeleid van de scholen.
De indruk bestaat dat hier sprake is van een taboe. Voorzichtigheid ten aanzien van leerlingen en ouders voor wie homoseksualiteit een taboe is, angst voor bedreiging en geweld en vaak ook machteloosheid van de schoolleiders en docenten hoe hier goed mee om te gaan maakt het moeilijk expliciet beleid te voeren. Wanneer homo-emancipatie geen expliciete aandacht krijgt is er een grote kans dat problemen en incidenten rond homoseksualiteit niet erkend worden en niet zichtbaar zijn. Het gevolg voor docenten en leerlingen met homoseksuele gevoelens is isolement, niet jezelf kunnen zijn en een grotere kans op mikpunt van discriminatie.
De SLO en Empowerment kwamen tot de volgende aanbevelingen:
1. Homo-emancipatie moet worden geïntegreerd binnen breder veiligheidsbeleid
2. Er moet een werkgroep homo-emancipatie opgezet worden
Lees meer:
Verslag verkenning door SLO/Empowerment
Signalen over meer onveiligheid rond homoseksualiteit leidden eind 2000 tot een motie in de gemeenteraad, waarin werd opgeroepen tot actie. De Gemeente gaf Empowerment Lifestyle Services daarom opdracht om binnen de onderwijsweek 2001 een moment voor reflectie te organiseren. De voorwaarde daarbij was dat dit moment een aanknopingspunt zou bieden voor verdere en structurele actie. Het project bestond uit vijf activiteiten: een belronde langs scholen, een expert meeting, een talkshow voor scholieren en docenten, een videodocumentaire en een brochure voor scholen.
Empowerment Lifestyle Services concludeert dat homoseksualiteit in Amsterdamse scholen een onderschat en soms ontkend probleem is. Een netwerk van geïnteresseerde schoolleiders en homodocenten in scholen ontbreekt. Daardoor is er nog nauwelijks draagvlak voor uitvoerende homo-emancipatieprojecten in Amsterdam (dit overigens in tegenstelling tot de situatie in andere grote steden).
Empowerment komt na overleg met gemeenteambtenaren, het ABC en het Meldpunt Discriminatie Amsterdam tot vijf adviezen:
1. Allereerst zou de gemeente onderwijspersoneel dat wel een noodzaak ziet voor diversiteitsbeleid binnen scholen moeten ondersteunen. Deze ondersteuning kan leiden tot empowerment en initiatieven binnen scholen. Op die manier kan meer draagvlak binnen scholen zelf ontstaan. De ondersteuning kan het best worden georganiseerd in de vorm van een netwerkproject.
2. Homoseksualiteit moet meer op de agenda van scholen komen. De gemeente kan de grondstof hiervoor aanleveren door zichtbaar te (helpen) maken hoe homoseksuele en lesbische docenten en scholieren de situatie beleven. Ook kan worden aangetoond welke ideeën scholieren hebben over homoseksualiteit. De zichtbaarheid moet betrekking hebben op de situatie in de eigen school. De gemeente kan scholen aanbieden gratis een "quick scan" naar schoolveiligheid te laten doen. Op basis van de resultaten kan de school anticiperen op de kritische vragen die de Rijksinspectie van het Onderwijs over homoseksualiteit gaat stellen.
3. De gemeente kan specifieke aandacht voor allochtone groepen laten meenemen in het netwerkproject en in de quick scan.
4. De gemeente kan stimuleren dat homoseksuele allochtonen op multiculturele scholen voorlichting gaan geven.
5. De gemeente kan laten uitwerken hoe voorlichting over homoseksualiteit voor op allochtone ouders vorm kan krijgen.
Lees meer:
Reader "Effectief Homobeleid in het Onderwijs"
Verslag "Reflectie op het Amsterdamse homobeleid in het onderwijs"
Eind jaren negentig werd op initiatief van directeur Coos Huijsen een schoolproject rond homo-emancipatie en emancipatie van Marokkaanse meiden. Er werd deskundigheidsbevordering voor docenten georganiseerd en een feestelijke bijeenkomst. Daarna kwamen er echter bedreigingen uit de wijk en een van de betrokken (homoseksuele) leerlingen kreeg problemen in zijn vaderland Iran. Het project moest vanwege de veiligheid van de betrokkenen worden beëindigd.
In het begin van de jaren negentig waren al diverse lespakketten en brochures ontwikkeld, was COC voorlichting bevorderd en gratis gemaakt en waren twee projecten voor basisscholen ontwikkeld. Deze relatief incidentele projecten en producten hadden echter weinig invloed op de scholen zelf.
In 1981 was Amsterdam een van de eerste gemeenten met een formeel homobeleid voor het onderwijs. In de jaren tachtig werd een beleidsnotitie ontwikkeld. Een aspect was een positief actiebeleid voor homo/lesbisch onderwijspersoneel. Er werd voorlichtingsmateriaal ontwikkeld in de vorm van video's (Framed Youth) en een brochure (Goed Verkeerd).